Is Aristoteles een bioloog en een psycholoog? Hij wordt zelden zo genoemd maar feit is dat hij in enkele minder gekende teksten stappen zette op deze terreinen. In het verlengde van zijn beter gekende werk over de ziel, De anima, schreef de Griekse wijsgeer een reeks korte geschriften die later de titel Parva naturalia meekreeg wat zoveel betekent als verhandelingen over natuurverschijnselen. Vier van deze teksten werden hier vertaald. Het zijn de verhandelingen over het geheugen en de herinnering, slapen en waken, dromen en het voorspellen van de toekomst in de slaap. Aristoteles benadrukt hierbij opmerkelijk sterk de anatomische en fysiologische processen. Over dromen en hun betekenis huldigt hij zelfs moderne opvattingen en hij verwerpt in elk geval hun vermeende goddelijke oorsprong en hun voorspellende waarde. Een lange en zeer verhelderende inleiding biedt vooraf de nodige uitleg over het werk en het denken van Aristoteles en situeert de vier vertaalde teksten in zijn filosofie. De vertalingen zijn in een dynamische vorm gegoten en waar nodig voorzien van een toelichting in voetnoot. Deze geschriften hebben lang moeten wachten op een vertaling. Het belang voor de filosofie is zeker te relativeren, de methode om vanuit empirische waarneming een filosofische verhandeling op te bouwen is belangrijker. Deze uitgave haalt op het vlak van vertaling, verduidelijking en duiding een heel hoog niveau. Ze richt zich tot filosofisch geïnteresseerde lezers. [Dirk Magerman]

De titanen-onderneming van de Historische Uitgeverij om van het werk van de Griekse wijsgeer Aristoteles becommentarieerde vertalingen in het Nederlands te brengen, maakt goede vorderingen. Nu is verschenen 'Over het geheugen, de slaap en de droom', een viertal kleine geschriften over een onderwerp dat meer dan ooit belangstelling geniet, ook bij niet-specialisten. De bewerking is voorbeeldig: een goede vertaling met uitvoerige inleiding, een glossarium van noties die Aristoteles hanteert, een register en een bibliografie met grotendeels recente literatuur. Het is het werk van de Nederlandse graecus Ph. van den Eijk, hoogleraar in het Engelse Newcastle, en ook auteur van het deeltje 'Over melancholie'. Het bijzondere van de uitgave is dat het de eerste Nederlandse vertaling van het viertal verhandelingen betreft. Veel lof dus - slechts de uitvoering van het boek staat tegen: te schreeuwerig en geen mooie vorm. Maar daarvoor is kennelijk bewust gekozen (gezien de eerdere delen). Paperback; vrij kleine druk.