Wat kan het boeddhisme voor ons betekenen, binnen onze seculiere cultuur? Hoe kunnen we onszelf en de andere écht ontmoeten? Hoe kunnen we de roep van de wereld horen en op een wijze, responsieve manier beantwoorden? Dat zijn de vragen waarop Sven De Weerdt, doctor in de psychologie met een grote interesse in het boeddhisme, een antwoord tracht te formuleren in Dansen met de wereld. De opbouw van dit boek getuigt van een inzicht in het mentale verwerkingsproces van de lezer. Het boek bestaat uit vier delen waarin De Weerdt zijn gedachtegoed mondjesmaat uit de doeken doet, stap voor stap opbouwt. In deel één fietst de auteur op vlotte manier door de abstracte basisideeën en -begrippen. Iets te vlot gaat dat soms voor de leek, zeker omdat veel abstracte begrippen nog te leeg blijven. Die eerste kennismaking is echter de noodzakelijke basis voor de volgende delen, waarin De Weerdt zijn visies steeds verder concretiseert in telkens één of twee essays: Wat is meditatie of responsiviteit precies? Welke plaats nemen de kindsheid en de vergankelijkheid in dat verhaal in? En hoe volg je nu dat pad van oriëntatie, transformatie en integratie op weg naar wijsheid?
De grote belezenheid van De Weerdt blijkt uit elke pagina. De auteur maakt enthousiast gebruik van citaten of voetnoten, die echter nooit het leesproces verstoren. Toch krijgen we veel meer dan een academische synthese. Vanuit zijn lectuur, persoonlijke ervaringen, gesprekken en eigen meditatie transformeert de auteur de invloeden uit de westerse psychologie en psychotherapie, het boeddhisme en de christelijke mystiek vlot tot een mooi afgewerkte symbiose: zijn eigen gedachtegoed. Tegelijk toont hij de grote overlapping tussen de stromingen aan. ‘Laat jezelf toe om het op dit moment nog niet te begrijpen’, luidt het op bladzijde 44. ‘Het gaat hier niet om een filosofie maar om een levende praktijk, dus schieten woorden sowieso te kort.’ De auteur tracht de barrière van de taal, waarvan hij zich bewust is, weg te nemen via toegankelijke taal en voldoende herhaling, maar ook concrete voorbeelden en persoonlijke ervaringen geven de abstracte theorieën een meer tastbare inhoud.
Dat het boekje toch een uitdaging blijft voor leken helpt net op paradoxale wijze (eigen aan het boeddhisme) de barrière naar de toepassing te overbruggen. De nooit voltooide praktijk van het boeddhisme vindt immers een echo in het leesproces zelf, dat een spel blijft van onbegrip, benadering van (vermeend) begrip, gevolgd door een nieuw besef van niet weten en het begin van een nieuwe poging (inclusief een noodzakelijke herleesbeurt). Bovendien roept het boekje, naast de beloofde antwoorden, minstens even veel nieuwe vragen op. Elk antwoord van De Weerdt prikkelt immers het (onder)bewustzijn van de lezer en zet aan tot een zelfbevraging die de eerste stap kan zijn van een boeddhistische oriëntatie, op het pad naar wijsheid. Dansen met de wereld is de zoveelste publicatie in een reeks boeken over boeddhisme. Kenmerkend voor die boeken is niet zelden de toon van de wat dwingende ‘gids naar de verlichting’. De Weerdts boekje heeft daar weinig van. Integendeel. Het informeert gedegen maar vrijblijvend en reikt een uitnodigende hand aan, die tot niets verplicht maar de lezer wel nieuwsgierig maakt naar meer. [Renée Moernaut]